‘Erfgoed is van ons allemaal, toch?’

Erfgoed verbindt, erfgoed is van ons allemaal – het zijn veelgehoorde kreten in de huidige, snel veranderende wereld waar individualisering en demografische ontwikkelingen hoogtij vieren.  Erfgoed zou noodzakelijk zijn voor de vorming van onze identiteit en voor de ontplooiing van mensen. Wordt erfgoed daarmee van ons allemaal? En wordt erfgoed daarmee eigendom van de gebruiker in plaats van de bezitter? Wij horen graag hoe u erover denkt tijdens het 7e Nationaal Monumentencongres, op donderdag 8 november 2018 in de Prodentfabriek te Amersfoort. 

De waarde van erfgoed ligt vaak in de combinatie van gebruik, maatschappelijke betekenis en cultuurhistorische betekenis. Als gemeenschappelijk goed voor de samenleving moet erfgoed waardevolle aansluitingen zoeken bij actuele ontwikkelingen in die samenleving, zoals de participatiemaatschappij, de belevenis- en betekeniseconomie, toenemende diversiteit, duurzaamheid en vergrijzing. 

Maatschappelijke impact

De impact van erfgoed verschilt niet alleen tussen plekken, personen en groepen, maar verandert ook in de tijd. Het krijgt door de maatschappij telkens opnieuw inhoud en betekenis. De sociale betekenis van erfgoed is daarmee anders dan de ‘statische’ waarde van erfgoed als stapel stenen. Er vindt een verschuiving plaats van bezit naar maatschappelijk gebruik. Het publiek dat monumenten gebruikt en bezoekt voelt zich meer en meer “eigenaar”, zelfs wanneer zij dit officieel niet zijn. Erfgoed moet toegankelijk gemaakt worden, burgers moeten de mogelijkheid krijgen om zelf betrokken te zijn bij hun omgeving (right to challenge) en erfgoed moet bijdragen aan een karaktervolle leefomgeving. 

Vragen

Het onderwerp leidt tot vele vragen. Wat is precies de sociale betekenis van erfgoed? Wat is de reikwijdte van de sociale betekenis? Hoe moet er qua beleidsvorming omgegaan worden – wat is de rol van de overheid? Is er voldoende kennis beschikbaar binnen de sector over wat de sociale betekenis van erfgoed is? Over dergelijke vragen wordt op 8 november 2018 gediscussieerd. 

michielaugustus 2018