Deelsessies donderdag 9

De zesde editie van het Nationaal Monumentencongres kent geen ronden met fringemeetings zoals eerdere edities. In plaats daarvan worden er vijf thematische deelsessies georganiseerd rondom actuele ontwikkelingen in de erfgoedwereld. Met deze deelsessies is extra ruimte gemaakt voor discussie. Tijdens het online aanmelden kun je je opgeven voor één van deze deelsessies. Doe dit snel, want vol=vol!

1. Restauratievakmanschap: Wat hebben we ervoor over?

Partners: Nationaal Centrum Erfgoedopleidingen | Vakgroep Restauratie | Bouwgroep Dijkstra-Draisma

Restauratiemedewerker aan het werk | Foto: RCE via Wikimedia

Ambachtelijk vakmanschap is hip. Op iedere fair of beurs tref je wel een timmerman, schilder, meubelmaker of steenhouwer, die onder grote belangstelling zijn bijzondere vak demonstreert. Bij menig restauratieproject ontstaat een ‘heritageschool’ of ‘restauratieatelier’: dé nieuwe centrale plek waar voortaan restauratiespecialisten worden opgeleid. Hoe mooi is dat!

De realiteit is anders. Het opleiden van restauratiemedewerkers is in ons land een kleinschalige bezigheid. De productie in de restauratiebouw is minder dan 1% van de totale bouwproductie. Er zijn per jaar landelijk slechts enkele tientallen nieuwe restauratievaklieden nodig om onze monumenten te onderhouden, herbestemmen en restaureren. Ook voor het beheren en behouden van ons materiële culturele erfgoed hoeven jaarlijks maar kleine aantallen specialisten te worden opgeleid.

Hoe organiseren we in ons land de restauratieopleidingen voor zo’n kleine sector? Hoe houden we kosten en kwaliteit in de hand? Hoe bereiken we alle regio’s? Hoe zorgen we ervoor dat de opgeleide restauratiemedewerkers ook daadwerkelijk aan het werk komen en blijven? En niet te vergeten: wie voelt zich verantwoordelijk hiervoor?

Ondanks de grote sympathie voor ambachtelijk vakmanschap zijn er toch allerlei krachten, die de toekomst van het restauratieonderwijs serieus bedreigen. Denk aan wetgeving, overheidsbeleid, financiering, conjunctuur, concurrentie etc. Het signaal is duidelijk: alleen warme aandacht en sympathie houden het ambachtelijk vakmanschap niet op de been.

2. Betekenisvol herbestemmen

Partners: NRP | HERMON | Triodos | gemeente Leeuwarden

Koepelgevangenis in Haarlem | Foto: M.Minderhoud via Wikimedia

Ons monumentale erfgoed heeft onze oprechte zorg, aandacht en begrip nodig. Het zijn dé woorden die de schakel vormen tussen alle verschillende professionals en betrokkenen wanneer er een herbestemmingsuitdaging ligt. Een uitdaging waarbij het gaat om het optimaliseren van duurzaam, economisch en sociaal rendement. Of het gaat om de leegstaande kerk, de verlaten watertoren, de leegstaande gevangenis; in ieder project kom je diverse stakeholders tegen. Buurtbewoners, initiatiefnemers, de ontwikkelaar, de adviseurs, de huurder/gebruiker, de overheid, financiers, de belegger of eigenaar, etc. Allemaal vanuit een eigen invalshoek.

Deze workshop, georganiseerd door een ontwikkelaar, een bank en een gemeente, gaat over de kunst van het verbinden. Met als resultaat een betekenisvolle herbestemming. Betekenisvol herbestemmen = herbestemmen met:

  • aandacht voor het monument en haar cultuurhistorische impact;
  • aandacht voor een goed en nuttig gebruik, dat aansluit bij de markt en wat leeft in de omgeving;
  • aandacht voor de mensen, die leven, wonen en werken in de nabijheid van het monument;
  • aandacht voor de natuur, en dat het monument zo zorgvuldig en efficiënt mogelijk wordt herbestemd met minimale verbruik van energie;
  • aandacht voor de toekomst, en dat het monument zonder permanente steun financieel gezond kan blijven en voortbestaan.

In deze deelsessie willen we graag samen met jou op zoek gaan naar kansen en mogelijkheden om uitdagende herbestemmingsopgaven succesvol op te pakken en met trots te kunnen realiseren. Met maatschappelijk en financieel rendement. We identificeren doelgericht de beren op de weg, en vinden samen de verschillende manieren om ze te schieten.

Aan het einde van deze deelsessie ben je vast een aantal mooie inzichten rijker en ga je hopelijk met nog meer vertrouwen en plezier aan de slag met een nieuwe herbestemmingsopgave.

3. Erfgoedgemeenschappen

Partners: De Blokhuispoort | BOEi | sKBL | Monumentencommunity (initiator Restauratiefonds)

Community | Foto: Peoplecreations via Freepik

Communities, zowel commercieel als niet-commercieel, zijn steeds meer een rol gaan spelen bij de instandhouding van het erfgoed. Vaak ook organisch en door bestaande organisatiestructuren heen.

Hoe zien deze communities eruit en hoe worden ze gevormd? Bestaande communities zijn aan het verdwijnen of veranderen en nieuwe komen juist op.  Wat kan de betekenis van deze communities zijn binnen het erfgoedveld? En voor de duurzame instandhouding van monumenten? Draagt de groei van het aantal communities bij aan een mogelijke versplintering of ontstaat er vanzelf een organisch groeiende community rondom specifieke thema’s? Welke rol speelt de overheid hierbij en hoe betrekken we nieuwe generaties bij ons erfgoed?

4. Krimp en kansen voor erfgoed

Partners: provincie Friesland | provincie Groningen | provincie Zeeland | Libau | Stichting DBF | Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland

Sint-Radboudkerk in Jorwerd | Foto: Udo Ockema via Wikimedia

Flinke delen van Nederland hebben te maken met krimp. In deze gebieden is sprake van een neerwaartse spiraal: het inwonertal neemt af, de economie loopt terug, het draagvlak voor voorzieningen kalft af. Dit heeft ook gevolgen voor beheer en behoud van het erfgoed ter plaatse. Maar het erfgoed kan ook zorgen voor nieuwe kansen. Het erfgoed kan identiteitsversterkend werken en aanzetten tot nieuwe initiatieven.

In deze deelsessie ligt de focus op drie categorieën: religieus erfgoed, agrarisch erfgoed en dorpskernen.

5. Erfgoed Telt

Partners: FIM | Ministerie van OCW | RCE |NRF

Projectplan Erfgoed Telt | Foto: via RCE

In 2017 en 2018 herijkt het rijk het erfgoedbeleid, via het beleidstraject ‘Erfgoed Telt’. Om monumenten en gebieden toekomstbestendig te maken en de maatschappelijke plek van ons erfgoed te benutten. Wat moeten we dan vooral regelen en waar liggen de kansen? Welke  bouwstenen en vraagbakens liggen er voor dat nieuwe beleid? Wat willen we onze nieuwe minister meegeven en -straks- onze nieuwe gemeentebesturen?

Het wordt kiezen en kleur bekennen in deze actieve deelsessie! Waarbij u zelf aan de slag gaat om prioriteiten te stellen én geld te verdelen!

Zie ook:
Programma donderdag 9
Sprekers donderdag 9

 

Share: